Maddenin Hâl Değişim Noktaları Test Soruları -...

Soru 1 ⭐

Bir maddeyi ısıttığımızda her zaman sıcaklığı artar.

💡 Çözüm

Bu ifade yanlıştır ve yaygın bir kavram yanılgısını yansıtmaktadır. Bir madde ısıtıldığında, hâl değişimi sırasında sıcaklık değişmez. Örneğin, buz erirken veya su kaynarken sıcaklık sabit kalır. Bu sürelerde ısı enerjisi, moleküller arası bağları kırmak veya oluşturmak için harcanır, sıcaklık yükselmez. Öğrenciler genellikle ısıtma ile sıcaklık artışını doğru orantılı zanneder.

Soru 2 ⭐

Saf bir sıvı kaynarken sıcaklığı artmaya devam eder.

💡 Çözüm

Saf maddeler hal değişimi (kaynama) süresince sabit sıcaklıkta kalırlar.

Soru 3 ⭐

Erime noktası bir maddenin ayırt edici özelliklerinden biridir.

💡 Çözüm

Bu ifade doğrudur. Saf maddelerin erime noktası sabittir ve o maddeye özgüdür. Bu nedenle ayırt edici özelliktir.

Soru 4 ⭐

Merve, mutfakta yemek pişirirken tenceredeki suyun kaynadığını görüyor. Annesi ona 'Su kaynadığında ateşi kıs' diyor. Merve'nin annesinin söylemek istediği nedir?

💡 Çözüm

Bu soru günlük hayatla bağlantılı bir kavram yanılgısını ölçmektedir. Öğrenciler genellikle su kaynadığında sıcaklığın artmaya devam ettiğini düşünür, ancak saf su kaynama sırasında sıcaklığı değişmez (100°C'de sabit kalır). Ateşi kısmanın nedeni suyun daha fazla ısı kaybetmesini önlemek ve enerji israfını engellemektir. Kaynama sürecinde sıcaklık sabit kalır.

Soru 5 ⭐

Saf bir madde için erime noktası ile donma noktası aynı sıcaklık değerindedir.

💡 Çözüm

Bu ifade doğrudur ve önemli bir bilimsel gerçeği yansıtmaktadır. Saf maddelerde erime ve donma noktaları aynı sıcaklıktadır. Örneğin saf su 0°C'de erir ve 0°C'de donar. Bu özellik saf maddelerin karakteristik özelliklerinden biridir ve karışımlarda durum farklıdır. Bu kavram 6. sınıf düzeyinde öğrencilerin bilmesi gereken temel bir bilgidir.

Soru 6 ⭐

Erime ve donma noktaları aynı sıcaklıkta gerçekleşir.

💡 Çözüm

İfade doğrudur çünkü erime ve donma aynı sıcaklıkta tersinir süreçlerdir; örneğin su için 0°C. Bu, deney tasarımıyla doğrulanabilir ve kavram yanılgılarını önler.

Soru 7 ⭐

Saf bir maddenin hâl değişimi sırasında sıcaklığı sürekli artar.

💡 Çözüm

Bu ifade yanlıştır. Saf maddeler hâl değiştirirken (erime ve kaynama sırasında) sıcaklık sabit kalır. Verilen ısı tanecikler arası bağları koparmaya harcanır.

Soru 8 ⭐

Bir deneyde buz ısıtılarak su hâline getirilmek isteniyor. Buzun sıcaklığı -10°C'den başlayarak 20°C'ye kadar ısıtıldığında aşağıdaki durumlardan hangisi gözlemlenir?

💡 Çözüm

Bu soruda buzun ısıtılma sürecini anlamak önemlidir. Buz -10°C'den 0°C'ye kadar ısınır (katı hâlde). 0°C'de erimeye başlar ve bu sırada sıcaklık değişmez (erime noktası). Tamamen eridikten sonra 0°C'den 20°C'ye kadar ısınır (sıvı hâlde). Dolayısıyla sıcaklık 0°C'de bir süre sabit kalır çünkü erime sürecinde ısı enerjisi moleküllerin hareketini artırmak için harcanır, sıcaklık yükselmez.

Soru 9 ⭐

Bir maddeyi ısıttığımızda sıcaklığı her zaman yükselir.

💡 Çözüm

Bu ifade yanlıştır ve yaygın bir kavram yanılgısını yansıtmaktadır. Hâl değişimi sırasında (erime, donma, kaynama) sıcaklık değişmez. Örneğin buz erirken veya su kaynarken sıcaklık sabit kalır. Bunun nedeni, verilen ısı enerjisinin moleküller arası bağları kırmak veya oluşturmak için harcanmasıdır. Öğrenciler genellikle ısı verildiğinde sıcaklığın mutlaka artacağını düşünür.

Soru 10 ⭐

Suyun donma noktası her yükseklikte aynıdır.

💡 Çözüm

İfade yanlıştır çünkü donma noktası basınca göre değişir; yüksek dağlarda basınç düşük olduğundan donma noktası biraz daha düşük olabilir. Bu, kavram yanılgılarını ölçer ve günlük hayatta buzun erimesini etkiler.

Soru 11 ⭐

Bir madde için erime noktası ile donma noktası aynı sıcaklık değerindedir.

💡 Çözüm

Bu ifade doğrudur. Her saf madde için erime noktası ve donma noktası aynı sıcaklıktadır. Örneğin su 0°C'de erir ve 0°C'de donar. Bu, saf maddelerin karakteristik özelliklerinden biridir ve kavram yanılgısı oluşturabilecek bir konudur. Bazı öğrenciler erime ve donma noktalarının farklı olduğunu düşünebilir.

Soru 12 ⭐

Bir maddenin kaynama noktası, deniz seviyesinde ve dağ tepesinde aynıdır.

💡 Çözüm

İfade yanlıştır çünkü kaynama noktası basınca bağlıdır; dağ tepesinde basınç düşük olduğundan kaynama noktası düşer. Bu, günlük hayatta yemek pişirmeyi etkiler ve deney tasarımıyla ölçülebilir.

Soru 13 ⭐

Saf maddelerin erime ve donma noktaları aynıdır.

💡 Çözüm

Saf maddelerde erime ve donma aynı sıcaklıkta gerçekleşir. Örneğin su 0°C'de hem donar hem erir. Bu nedenle ifade doğrudur.

Soru 14 ⭐

Bir öğrenci erime deneyinde sıcaklığın 0°C'de sabit kaldığını gözlemliyor. Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir?

💡 Çözüm

Erime sırasında sıcaklık sabit kalır. 0°C'de sabit kalması, maddenin o sıcaklıkta hâl değiştirdiğini yani erime noktasında olduğunu gösterir.

Soru 15 ⭐⭐

Bir öğrenci, farklı maddelerin erime noktalarını karşılaştırmak için bir deney tasarlıyor. Aşağıdaki değişkenlerden hangisi bağımlı değişkendir?

💡 Çözüm

Bu soru, bilimsel deneylerde bağımlı ve bağımsız değişken kavramını test etmektedir. Bağımsız değişken, araştırmacının değiştirdiği değişkendir (bu durumda maddeler). Bağımlı değişken ise bağımsız değişkene bağlı olarak değişen, ölçülen değişkendir (bu durumda erime noktası/sıcaklık). Kontrol edilen değişkenler ise sabit tutulan değişkenlerdir.

Soru 16 ⭐⭐

Deniz seviyesinden yükseklere çıkıldıkça suyun kaynama noktası düşer.

💡 Çözüm

Bu ifade doğrudur ve basınç ile kaynama noktası arasındaki ilişkiyi yansıtmaktadır. Deniz seviyesinde atmosferik basınç 1 atm'dir ve su 100°C'de kaynar. Yükseklere çıkıldıkça atmosfer basıncı azalır. Basınç düştüğünde moleküllerin kaçması kolaylaşır, bu nedenle madde daha düşük sıcaklıkta kaynar. Dağlarda su 100°C'nin altında kaynar ve yemek pişirme süreleri uzar.

Soru 17 ⭐⭐

Saf bir maddenin erime noktasını belirlemek isteyen bir öğrenci aşağıdaki düzeneklerden hangisini kurmalıdır?

💡 Çözüm

Erime noktasını belirlemek için saf madde kontrollü şekilde ısıtılmalı, termometre ile sıcaklık düzenli ölçülmeli ve sıcaklık-zaman grafiği oluşturulmalıdır. Erime sırasında sıcaklık sabit kalır. Bu nedenle doğru düzenek termometreli ve kontrollü ısıtma yapılan düzendir.

Soru 18 ⭐⭐

Kaynama noktası, maddenin miktarına bağlı olarak değişir.

💡 Çözüm

Bu ifade yanlıştır. Saf maddelerin kaynama noktası ayırt edici bir özelliktir ve madde miktarına bağlı değildir. Basınç değişirse kaynama noktası değişebilir.

Soru 19 ⭐⭐

Bir deneyde öğrenci X, Y ve Z maddelerinin kaynama noktalarını ölçüyor. X maddesi 78°C'de, Y maddesi 100°C'de, Z maddesi 118°C'de kaynıyor. Buna göre hangisi doğrudur?

💡 Çözüm

Bu soru analiz düzeyinde olup öğrencinin veri analizi yapmasını gerektirmektedir. Kaynama noktası, sıvının gaz haline geçtiği sıcaklıktır. Verilere göre X (78°C) en düşük kaynama noktasına sahiptir, bu nedenle en kolay buharlaşır. Z (118°C) en yüksek kaynama noktasına sahiptir, bu nedenle en zor buharlaşır. Kaynama noktası maddelerin cinsine bağlıdır ve saf maddeler için karakteristik bir özelliktir.

Soru 20 ⭐⭐

Bir deneyde öğrenci, buzları ısıtırken sıcaklık değişimini grafik çiziyor. Grafikte 0°C'de yatay bir çizgi görüyorsa bu, buzun erimekte olduğunu gösterir.

💡 Çözüm

Bu ifade doğrudur ve veri yorumlama becerisini test etmektedir. Hâl değişimi sırasında sıcaklık sabit kalır, bu nedenle sıcaklık-zaman grafiğinde yatay bir çizgi (düzlem) oluşur. Bu düzleme 'düzlem' adı verilir ve erime veya donma sürecinin gerçekleştiğini gösterir. Öğrencinin grafik yorumlayabilmesi ve hâl değişimlerini tanıyabilmesi önemli bir beceridir.

Soru 21 ⭐⭐

Saf bir maddenin erime noktasını belirlemek isteyen bir öğrenci aşağıdaki düzeneklerden hangisini kurmalıdır?

💡 Çözüm

Erime noktasını belirlemek için saf madde kontrollü şekilde ısıtılmalı, termometre maddeye temas etmeli ve sıcaklık değişimi kaydedilmelidir. Sıcaklığın bir süre sabit kaldığı değer erime noktasıdır. Bu nedenle doğru düzenek, maddeyi ısıtıp sıcaklığı düzenli ölçen düzendir.

Soru 22 ⭐⭐

Kaynama sırasında sıcaklık artmaya devam eder çünkü madde ısı almaktadır.

💡 Çözüm

Bu ifade kavram yanılgısı içerir. Kaynama sırasında madde ısı alır ancak sıcaklık artmaz; alınan ısı hâl değişimi için kullanılır. Bu nedenle ifade yanlıştır.

Soru 23 ⭐⭐

Saf bir maddenin ısınma grafiğini inceleyen bir öğrenci, sıcaklığın belirli bir süre sabit kaldığını gözlemliyor. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

💡 Çözüm

Saf maddeler hal değiştirirken (erime, kaynama vb.) dışarıdan ısı almaya devam etseler bile sıcaklıkları sabit kalır. Alınan enerji, tanecikler arası bağları koparmak için kullanılır.

Soru 24 ⭐⭐

Farklı cins üç saf sıvının (Alkol, Su, Zeytinyağı) kaynama noktalarını belirlemek isteyen bir araştırmacı, aşağıdaki değişkenlerden hangisini sabit tutmalıdır?

💡 Çözüm

Karşılaştırma yapabilmek için sıvıların cinsi dışındaki dış basınç ve ısıtıcı şiddeti gibi faktörlerin sabit (kontrol edilen değişken) tutulması gerekir.

Soru 25 ⭐⭐

Erime ve donma noktaları sadece saf maddeler için ayırt edici bir özelliktir.

💡 Çözüm

Karışımların (tuzlu su gibi) belirli bir hal değişim sıcaklığı yoktur; bu özellik saf maddeleri tanımak için kullanılır.

Soru 26 ⭐⭐

Bir öğrenci, bir maddenin erime noktasını belirlemek için deney tasarlıyor. Maddenin sıcaklığını ölçerek grafiğini çizdiğinde, erime sırasında sıcaklığın nasıl değişmesini bekler?

💡 Çözüm

Erime sırasında sıcaklık sabit kalır çünkü ısı enerjisi moleküllerin bağlarını kırmak için kullanılır, sıcaklık artışı olmaz. Bu, hal değişim noktalarının karakteristik özelliğidir ve deney verilerinde yatay bir çizgi olarak görülür.

Soru 27 ⭐⭐⭐

Özdeş ısıtıcılarla ısıtılan 100 ml ve 200 ml saf suların kaynama noktalarını ölçen bir grup öğrenci, her iki sıvının da 100°C'de kaynadığını fark ediyor. Bu deneyin bağımsız değişkeni nedir?

💡 Çözüm

Deneyde bilinçli olarak değiştirilen ve etkisi gözlemlenen değişken 'madde miktarı'dır (sıvı hacmi). Kaynama noktası ise bağımlı değişkendir.

Soru 28 ⭐⭐⭐

Aynı ortamda A ve B saf maddeleri ısıtılıyor. A maddesi 50°C’de, B maddesi 80°C’de kaynıyor. Bu durumdan hangi sonuca ulaşılabilir?

💡 Çözüm

Kaynama noktası maddeler için ayırt edici bir özelliktir. Aynı basınç altında farklı kaynama noktalarına sahip olmaları, maddelerin farklı olduğunu gösterir.

Soru 29 ⭐⭐⭐

Bir öğrenci buzun erime noktasını ölçerken sıcaklık-zaman grafiğinde belirli bir süre yatay bir çizgi gözlemliyor. Bu durumun nedeni nedir?

💡 Çözüm

Grafikte yatay çizgi sıcaklığın sabit kaldığını gösterir. Bu sırada madde hâl değiştiriyordur ve verilen ısı tanecikler arası bağları koparmaya harcanır. Bu nedenle sıcaklık artmaz.

Soru 30 ⭐⭐⭐

Evde buz eritme deneyi yaparken, buzu ısıttığınızda erime noktasında ne gözlemlersiniz? (Kavram yanılgısı: Erime sırasında sıcaklık artar sanmak)

💡 Çözüm

Erime sırasında sıcaklık değişmez çünkü ısı enerjisi hal değişimine harcanır. Bu, yaygın bir kavram yanılgısını ölçer ve günlük hayatta buzdolabı buzlarının erimesini açıklar; analiz için veri toplama gerektirir.

Soru 31 ⭐⭐⭐

Bir kapta bulunan saf su ısıtılırken sıcaklık-zaman grafiğinde kaynama sırasında sıcaklığın sabit kalmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

💡 Çözüm

Kaynama sırasında verilen ısı sıcaklığı artırmak yerine tanecikler arası bağları koparmak için kullanılır. Bu nedenle sıcaklık sabit kalır. Bu analiz düzeyinde bir sorudur çünkü grafik yorumlama ve enerji kavramı gerektirir.

Soru 32 ⭐⭐⭐

Bir öğrenci, aynı kütledeki demir, alüminyum ve bakır blokları aynı ortamda ısıtıyor. Üç blok da sıvı hâle geçene kadar ısıtılıyor. Isıtma işlemi bittikten sonra her bir metal için harcanan ısı miktarını karşılaştırdığında hangi sonuca ulaşır? (Bu metallerin erime noktaları ve erime ısıları farklıdır.)

💡 Çözüm

Bu soru analiz düzeyinde bir sorudur ve öğrenciden farklı metallerin erime noktası ve erime ısısı farklılıklarını değerlendirmesini bekler. Farklı metallerin farklı erime noktaları ve erime ısıları vardır. Erime noktası yüksek olan madde daha fazla ısıya ihtiyaç duyar. Ayrıca erime ısısı (bir gram maddenin katıdan sıvıya geçmesi için gereken ısı) da farklıdır. Dolayısıyla harcanan ısı miktarı metallerin cinsine bağlı olarak farklı olacaktır.

Soru 33 ⭐⭐⭐

Bir öğrenci, farklı metallerin erime noktalarını belirlemek için bir deney tasarlıyor. Deneyde hangi değişkenleri kontrol etmelidir?

💡 Çözüm

Bu soru analiz düzeyinde olup bilimsel deney tasarımını değerlendirmektedir. Başarılı bir deney için kontrol edilmesi gereken değişkenler: metalin kütlesi (aynı olmalı), ısıtma hızı (aynı olmalı), ortam basıncı (sabit tutulmalı) ve kullanılan ısı kaynağı (aynı olmalı). Bağımsız değişken metalin cinsi, bağımlı değişken erime noktasıdır. Diğer değişkenler kontrol edilmezse sonuçlar güvenilir olmaz.

Soru 34 ⭐⭐⭐

Deniz seviyesinden yüksek bir dağda suyun 90°C'de kaynadığı gözleniyor. Bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

💡 Çözüm

Yüksek yerlerde açık hava basıncı azalır. Basınç azaldığında kaynama noktası düşer. Bu nedenle su daha düşük sıcaklıkta kaynar.

Soru 35 ⭐⭐⭐

Saf bir maddenin miktarı artırıldığında, o maddenin kaynama noktası sıcaklığı da yükselir.

💡 Çözüm

Kavram Yanılgısı: Kaynama noktası maddenin ayırt edici bir özelliğidir ve madde miktarına bağlı değildir. Madde miktarı sadece kaynama noktasına ulaşma süresini değiştirir.

Soru 36 ⭐⭐⭐

Bir deneyde, farklı maddelerin erime noktalarını karşılaştırmak için hangi veriyi analiz edersiniz?

💡 Çözüm

Sıcaklık-zaman grafiğini analiz etmek gerekir çünkü erime noktasında sıcaklık sabit kalır. Bu, kazanımlardaki veri analizi becerisini geliştirir ve düşünme gerektirir.